Egoera animikoaren asaldura

EGOERA ANIMIKOAREN ASALDURA

Los trastornos del estado de ánimo son una categoría de problemas de salud mental que incluyen todos los tipos de depresión y de trastorno bipolar. También reciben el nombre de trastornos afectivos. Durante la década de los ochenta, los profesionales de la salud mental comenzaron a reconocer los síntomas de los trastornos del estado de ánimo en niños y adolescentes, así como en adultos. Sin embargo, los niños y adolescentes no necesariamente experimentan o exhiben los mismos síntomas que los adultos. Es más difícil diagnosticar los trastornos del estado de ánimo en los niños, especialmente porque ellos no siempre son capaces de expresar cómo se sienten. Hoy en día, los médicos e investigadores creen que los trastornos del estado de ánimo en los niños y adolescentes siguen siendo uno de los problemas de la salud mental que se diagnostica con menos frecuencia. Los trastornos del estado de ánimo en los niños los pone en riesgo de sufrir otros trastornos (más a menudo trastornos de ansiedad, comportamiento perturbador y trastornos de abuso de sustancias) que pueden persistir mucho después de haber solucionado los episodios de depresión iniciales.

tailerrak egiteko garapen atzerapena daukaten pertsonentzat

Urritasun psikikoa

GARAPEN ATZERAPEN GLOBALA DUTEN HAURRAK

Ezaugarriak

-Garapenaren atzerapen globala duten haurrek atzeratutako bilakaera izaten dute hezkuntzaren etapa honetan, alabaina, bilakaeraren eredu orokorrak adin bereko kideek dituztenen antzekoak izan ohi dira.

-Atzerapen globalak ezaugarri bat du, hots, ez diola eragiten arlo bakar bati soilik, garapen intelektual, afektibo eta sozialaren eremu guztiei baizik.

-Askotan, estimulazio egokia emanez gero, berez izan beharko lituzketen bilakaera-ereduak eta erritmoak lortzen dituzte, gaitasunak eta trebetasunak eskuratzeko orduan atzeratuta dabiltzala baita arazo bakarra.

-Beste zenbaitetan, ordea, nolabaiteko aurrerapenak lortu arren, aurreratzean defiziten bat izango dute ziurrenik gaitasun intelektualean.

Zer atsegin zaie, zer egiten dute ongi?

-Haien heldutasun-mailari egokitutako iharduerak proposatuz gero, arras ongi erantzuten diete gizarte elkarreraginari eta ikaskuntzari.

-Errazago ikasten dute hitzezko estimulazioarekin batera ikusizko baliabideak erabiltzen baditugu, errefortzuak lagungarriak baitira mezuak ulertzeko.

-Gauzak ongi egiten dituztenean txalotzea atsegin zaie.

Edozein haurrari bezala, jolastea, objektuak arakatzea, batetik bestera ibiltzea... atzegin zaie. Kasu honetan ihardueren programak, denborak erritmoak moldatu behar dira, harik eta haurren heldutasun-mailara egokitu arte.

Zer-nolako eragozpenak dituzte?

-Eragozpen globalak dituzte, garapenaren arlo ezberdinei eragin ohi dizkieten eragozpenak, alegia. Norbere gorputzaren ezaguera, koordinazio eta kontrol alorreko atzerapenak dituzte.

-Kideekiko elkarreragina berezi nekeza irudituz gero, bakartzeko joera izan dezake, gizarte harremanak ahalbidetzeko neurriak hartu ezean, behinik behin.

-Gizarte ingurunearen eskakizunak antolatu eta ulertzeko erabiltzen dituzten estrategiak, arreta jarri eta norabaitera zuzentzeko estrategiak, informazioa antolatu eta jokabidea moldatzeko estrategiak ere atzeratuta egon daitezke. Ez da bitxia, beraz, atzerapen horiek eskolako zenbait iharduera burutzeko erari eragitea.

-Esandakoa ongi ulertzeko gauza ez badira, arreta-azturak guztiz finkatu gabe badituzte edo proposatzen zaizkien eginkizuna oso zaila bada, motibazio eskasa izaten dute eskolako iharduerak direla eta.

-Atzeratuta dute, halaber, kontzeptuak eratzeko gaitasuna eta baita objektuen nahiz gertakarien arteko kategoriak, sailkapenak, erlazioak etab ezartzekoak ere.

-Hizkuntzari dagokionez, ulermena eta adierazpena atzeratuta egon daitezke, batik bat testuinguruak inolako laguntzarik ematen ez zaie.

Nola lagun diezaiekegu?

-Denbora luzeago eman behar zaie ikasteko eta ingurunea, objektuak, pertsonak, norbere gorputza, etab. interpretatu eta ulertu ahal izateko.

-Hurren gaitasun-mailarekin bat datozen iharduerak planteatu behar dira, kontu handiz aukeratu behar dira eta sekuentzia sinpleetan zatitu.

Laguntzeko, ondokoa bultzatu behar ditugu:

*Norbere gorputzaren ezaguera eta espazioan moldatzeko gaitasuna.

*Mugimenezko trebetasunak, estimulazio psikomotrizaren eta jolasaren bitartez.

*Autonomia indartuko duten trebetasunak.

*Objektu eta espazioen manipulazioa, esperimentazioa eta bereizketa.

Kontzeptuen eraketa(berdinak diren gauzak elkartu/Objektuak, marrazkiak parekatu/ formak, tamainak sailkatu...)

Esku hartzerako eta laguntzarako jarraipide hauek kontuan hartuta:

*Laguntza fisikoa eman behar diegu, proposatutako iharduera egiteko modua izan dezten.

*Iharduerak, espazioak eta denborak egituratu behar ditugu, denbora eta espazioari buruzko nozioak barneratu ahal izateko.

*Beharrezkoa denean, ereduak eta imitazioa erabili behar ditugu.

*Egoerak ulertzen dituztela ziurtatu behar dugu; esandakoaz jabetzea nahi izanez gero, beraz, ulertzen duten hizkera erabili behar dugu ezinbestez.

*Jolasak, psikomotrizitate-iharduerak eta adierazpenezkoak erabili behar ditugu oinarrizko kontzeptuak lantzeko.

*Gertakari gertatu berriak edo gertakizun zehatzak aipatu behar ditugu, eta objektuaren batez ari garenean, aurrean izan.

*Ikusizko laguntzak eta keinuak erabili behar ditugu, eginkizunak ongi burutu ahal izateko.

*Haurrek ikasitakoak eta arrakastak baloratu behar ditugu.

Familiarekin eta haurraren heziketan parte hartzen duten beste pertsonekin lankidetzan ari behar dugu:

*Familiarekin noiz bilduko garen erabaki behar dugu, sortzen diren aurrerapenak eta arazoak eztabaidatzeko.

*Haurrekin lanean dabiltzan profesionalekin, hots, tutorearekin, laguntzako irakasleekin, aholkulariekin eta abarrekin lankidetzan aritu behar dugu, laneko planaren nahiz curriculum egokitzapenaren gaineko erabakiak hartzeko.

Informazio gehigarria

*GARAIGORDOBIL,M.(1992). Juego cooperativo y socializado en el aula. Madril. Seco-Olea.

*MAJOR,S;WALSH M.(1983). Actividades para niños con problemas de aprendizaje. Bartzelona CEAC.

GAUR EGUNGO HIPERAKTIBITATEA

URRITASUN PSIKIKOA: ARRETA FALTA NAHASTEA HIPERAKTIBITATEAREKIN (AFN-H)

Afn h from iapraiz

Integrazioa autismoa daukaten umeekin

Autismoa gaur egun

Urritasun psikikoa

AUTISMOA

Zer da? Eta zeintzuk dira bere ezaugarriak?

Autismoa haurtzaroko gaixotasun bat da; beste pertsonekiko harreman-eskasia nabarmenak dituena. Bere sintomak 2-5 urte bitartean agertzen dira; adin horretan ume normalak beren gizarte-mailako portaera erabat finkatzen hasiak bait dira, baina ume autisten gurasoak lehenagotik hasi dira konturatzen beren umea “arraroa” dela.

Ume autistak onegiak izan ohi dira, ia inoiz ez dute negarrik egiten edo ez dira urduritzen, eta beren sehaskan luze egon daitezke, lasai-lasai, bakarrik egon arren. Beren gurasoen aurrean “distraituta” bezala egoten dira eta ez diete haien maitasun-ekintzei erantzuten.

Mintzaira-problemak, gutxi-asko grabeak, edukitzen dituzte ume autistek. Batzuetan mintzaira ez da batere garatzen; beste batzuetan, berriz, umea hitz egiten hasten da, baina 2 urte beteta, hortxe geratzen da ez atzera eta ez aurrera. Autismoan oso tipikoa da beste pertsona batek esandako hitzak edo esaldiak umearen adinaren arabera automatikoki errepikatzea. Mintzairak ongi eboluzionatzen duen kasuetan ere, ez da normal garatzen (sintaxian bitxikeriak agertzen bait dira) eta hizkera monotonoa izan ohi da.

Ume autisten beste ezaugarri bat, gauza eta tresnenganako interesa da. Beren ingurugiroa konstante, beti berdin, mantentzea gustatzen zaie. Edozein aldaketak (eguneroko paseoan egin ohi duen bidean aldaketatzoren batek, edota etxean zerbait lekuz aldatzeak, adibidez) larritasun eta estutasun handia sortzen die. Beren portaeraren alor honek asko mugatzen ditu, behin eta berriz errepikatzen dituzten jokabide eta erritmo-multzo mugatu batzuk soilik bereganatzen dituztelako.

Gaur egun oraindik ez dira ezagutzen autismoaren sustraiak eta arrazoiak. Hasieran, ikertzaileek aurrarekiko maitasun-faltagatik sortzen zela uste zuten. Baina azkenaldi honetan, kasurik gehienetan sustrai organikoren bat, genetikaren arlokoa, badela onartzen da. Horren adibide eta lekuko da lau autistetatik hiru mutikoak eta bakarra neska izatea.

Autismoaren arrazoi zehatza ezagutzen ez denez, gaixotasun honentzat ez dago tratamendu espezifikorik, baina frogatuta dago ume autistek heziketa berezia eskaintzen zaienean asko hobetzen direla.

Pronostikoari dagokionez, askoz ere hobea da bost urterekin beste pertsonekin komunikatzeko modua duen ume autistarena, mintzaira bidez inolako harremanik lortu ezin dezakeen umearena baino.

Laburbilduaz hauek dira autismoaren ezaugarriak:

• Gizarte-harremanerako ezintasuna duten umeak izan ohi dira. Adibidez, bere gurasoak etxean hara eta hona dabiltzanean ez diete jarraitzen; ezta begiradarekin ere. Ez zaie kontaktu edo ukipen fisikorik gustatzen. Ez dute lagunarteko irribarrerik; ezta kanpoko edo arrotzenganako beldurrik ere, ...
  
  
• Mintzaira-garapenean atzerapenak eta trastornoakeduki ohi dituzte. Mintzaira polikiegi gara daiteke, batere ez garatu edota ongi hasi baina bapatean eten eta geratu. Horietatik erdiak, zerbait esaten ikasi dutenak, “ekolalia” deitzen zaiona edukiko dute, hau da, egiten zaizkien galderei erantzuteko oihartzun moduan galdetzailearen azken hitzak errepikatu egingo dituzte. Bestalde zu eta ni pertsonak ere nahasten dituzte.

• Beren jostailuak erabiltzen ikasten ez duten umeak dira. Ez dute fantasia batere lantzen, eta beren jolasak suntsikorrak (apurtzaileak) dira; monotonoak, errepikakorrak.
  
  
• Estimulu sentsorialekiko erantzuna ere alteratua eduki ohi dute ume hauek. Ume autista berberak, une diferentetan, desberdin erantzungo die estimuluei (argiei, soinuei, usainei, etab.i); batere ez batzuetan eta ikaragarri besteetan. Zenbaitetan txoratuta bezala egon-go dira horien aurrean. Bestetan berriz, ikusi edo antzeman ere ez dituztela egiten dirudi.
  
  
• Beren garapena ez da harmonikoki koordinatzen. Ume hauengan garapenaren 3 faseen (motorearen, ezagutzaren eta sozialaren) koordinazio normala ez da burutzen. Ume hauen garapen-mailak gorabehera handiak dauzka, zenbait kasutan ume horiek beren adinari dagokiona baino maila altuagoan egoten direlarik.

Zer atsegin zaie, zer egiten dute ongi?

* Hitzezko komunikazioari edo gizarte-komunikazioari dagozkien gaitasunak ezinbestekoak ez diren iharduerak atsegin zaizkie, hala nola, parekatzea, elkartzea,manipulatzea eta eraikitzea, besteak beste.

* Haur autista batzuek zenbait trebetasun dute, hau da, irakurtzeko eta idazteko gai dira, zenbaki-alorreko trebetasunak dituzte, oroimen mekanikoa, etab.

* Haur autista gehienetzat, oso atsegingarria da musika. Hori horrela, iharduera hori guztiz baliagarria izan daiteke eskolan erabiltzeko eta espazioa eta denbora egituratzeko laguntza gisa.

Zer-nolako eragozpenak dituzte?

* Haur autistek, gizarte-garapenerako eta komunikaziorako gaitasunik ez dutenez, eragozpenak dituzte imitatzeko, besteek pentsatzen dutena ulertzeko eta inguruneko gizartearauak ulertzeko.

* Komunikazioa eskasa izanik, komunikaziorako gaitasunmaila altua eskatzen duten ihardueretan errendimendua txikiagoa da.

* Nekez burutzen dituzte jolas sinbolikoak, egoerak imajinatu eta rol desberdinak hartu behar baitituzte.

* Jokabide-arazoak izan ditzakete, batik bat ingurunea ulertzeko gizarte-gaitasunik ez dutelako eta oinarrizko autonomi azturak (elikadura, esfintereen kontrola, etab.) berandu eskuratzen dituztelako.

* Denbora antolatzeko eta inguruneko hizkuntz klabeak ulertzeko eragozpenak dituzte; halaber, gertakariak iragartzeko, besteen emozioak eta adierazpenak ulertzeko, eta abarrerako arazoak ere badituzte. 

* Beste pertsona bati kasu egiteko eta elkarreraginak burutzeko, elkarrekin objektu bati begiratzeko, gauza bat atsegin zaien ala ez adierazteko eta abarrerako eragozpenak dituzte.

Nola lagun diezaiekegu?

*Ikasgela arruntean laguntzak eman behar dizkiegu.

o Ikasgelan behar diren aldaketa eta egokitzapen guztiak egin behar ditugu, bertatik arazorik gabe ibiltzeko jarraipide, gako eta informazioak azaldu behar dizkiegu, alegia. Esate baterako, txoko bakoitza zertarako den adierazteko, sinboloak, ihardueren argazkiak, etab. erabiltzea komeni da, denbora adierazteko, berriz, grafikoak, etab.

o Egunean zehar burutu beharreko ihardueren denbora- sekuentziak ahalik eta garbien adierazi behar dizkiegu, argazkiak edo marrazkiak erabilita, adibidez.

* Ondoko arloak gehiago landu behar ditugu:

o Oinarrizko autonomi azturak: elikadura, garbitasuna, esfintereen kontrola,... integrazioa bultzatzeko eta aztura horiek ez izateak eragin ditzakeen jokabide-arazoak saihesteko.

o Eginkizunak burutzen ari direla kontzentratzen ikasteko, iharduera laburrak, ongi egituratuak eta argiak proposatu behar zaizkie.

o Objektuak behar bezala erabiltzen eta arakatzen lagundu behar zaie.

*Beste pertsona batekin batera zerbaiti arreta jartzeko aukerak indartu behar ditugu.

o Haurrei atsegin zaizkien elkarreraginezko jolasak proposatuz: ku-ku, zerbait izkutatu eta bilatzea, zerbait falta da, non dago?, panpinei jaten ematea, etab.

o Laminak, objektuak, marrazkiak, mugitzen diren jostailuak, musikadun jostaluak, etab. erakutsiz eta elkarrekin behatuz.

o Ekintzak imitatzeko abestiak eta jolasak proposatuz.

* Ingurunearen ulermena eta gizarte-erantzunak hobetzen saiatu behar dugu.

o Nola komunikatzen den, noiz, zein egoeratan, norekin, etab. behatu beharra dago. Hitzezko komunikaziorik ez badute ere, edozein komunikazio-jokabidez baliatu behar dugu, bultzatzeko eta erabilgarri nahiz funtzional bilakatzeko. 5. Eraskinean komunikazioa behatzeko eskala baten berri dator.

o Ahal den neurrian, ingurune koherentea aurkeztu behar diegu, ingurune ordenatua, eta egituratua, non aurrikus ditzaketen gauzak gertatzen diren, errutinaz jositako ingurunea, azken batean. Egoki iruditzen zaigunean estrategia hori bertan behera utzi behar dugu komunikazioa bultzatzeko asmoz.

* Ondoko esku-hartzerako eta laguntzarako jarraipide hauek

kontuan hartuta:

o Iharduerak, denbora, espazioa eta materialak egituratzeko orduan kontuan izan behar dugu gertatuko dena aurrikusteko modua eman behar diegula.

o Emozioak argi eta garbi adierazi behar ditugu, ongi uler daitezen.

o Emozioak eta adierazpenak puztu egin behar ditugu.

o Imitazioa landu behar dugu.

o Gehiegi hitzegitea saihestu behar dugu, haurra ez nahasteko.

o Hizkera ulerterraza eta egokia erabili behar dugu, haurrek guk dioguna ulertzeko.

o Gertakari gertatu berriak, gertakizun zehatzak aipatu behar ditugu eta objektu batez aritzerakoan, aurrean dugula ziurtatu.

o Ikusizko edo eta entzunezko laguntzak erabili behar ditugu: musika, txirrinak, etab., mezuak hobe ulertu ahal izateko.

* Familiarekin eta haurren heziketan parte hartzen duten pertsonekin koordinatuta egon behar dugu.

o Komenigarria izan daiteke eskolan eta etxean jazotako gertakarien berri biltzeko "koaderno" bat izatea. Era berean, familiarekin noiz bilduko garen erabaki behar dugu, haurren aurrerapenak edo eragozpenak eztabaidatzeko asmoz, eta azkenik, haur autistekin lan egiten duten profesional guztiekin, hau da, tutorearekin, laguntzako irakasleekin, aholkulariekin eta abarrekin lankidetzan aritu, laneko planen, curriculumegokitzapenen eta abarren gaineko erabakiak hartzeko.

INFORMAZIO GEHIGARRIA

ZENBAIT EGILE. (1992). Autismoa eta Hezkuntza- izanez gero premia bereziak.(*) IBE/CERE. Gazteiz. Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia

* FRITH, U. (1991). Autismo: hacia una explicación del enigma. Madril. Alianza Editorial.

* JORDAN, R.; POWEL,S. (1992). Las necesidades curriculares especiales de los ni–os autistas. Gazteiz. IBE/CERE. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila. Eusko Jaurlaritza.

* RIVIERE, A. ( 1990) El desarrollo y la educación del niño autista . Desarrollo psicológico y educación. ZENBAIT EGILE III.Lib 18. Kap. Madril. Alianza Arg.

* http://zientzia.net/artikuluak/autismoa/

Integrazioa down sindrome haurrekin

Bideoa, down sindromea

urritasun psikikoa down sindromea

URRITASUN PSIKIKOA

DOWN SINDROMEA

Zer da?

Down sindromea 21. kromosoma bikotean agertutako kromosoma extra baten presentziak eragindako nahaste genetikoa da, 21. bikoteko trisomia delakoa, alegia. Nahaste honek kasu bakoitzaren arabera aldakorra den atzerapen mentala du ezaugarri, baita zenbait ezaugarri fisiko deigarri ere.

Ezaugarriak

Down Sindromea gaisotasun bat baino, sindrome genetiko bat bezala definitu dezakegu. Eta honetan maila desberdinak aurkitzen dira. Hots, atzerapen sakonagoa dutenak edo atzerapen arinagoa dutenak.

Down sindromea duten pertsonen ezaugarri nagusienak hauek dira:

• Aurpegiera

• hipotonia muskularra

• atzerapen mentala

Gainera, bihotzeko gaisotasunak ikusmen eta entzumen urritasunak, hesteetako arazoak eta infekzioak izateko arrisku handiagoa izaten dute pertsona hauek.

Aurpegiko ezaugarriak ondorengoak dira:

• aurpegi era borobila

• begi, sudur eta belarri txikiak

• ahoaren tamaina ere txikia da mihiaren tamainarekin konparatuz gero; hau dela eta ahoa zabalik izateko joera dute eta hortik hartzen dute arnasa eta horrenbestez ahoko eta eztarriko infekzioak areagotu egiten zaizkie eta hauek belarrietara zabaltzen dira.

Eskuak eta oinak ere txikiak eta lodikoteak izaten dituzte. Eta eskuen kasuan, clinodactalia deritzona jasaten dute; hau da, atzamar txikia barrurantz kurbatuta izaten dute. Honez gain, eskuaren barrukaldean tolesdura bat besterik ez dute izaten beste guztiok tolesdura bi ditugun bitartean.

Oinetan ere lehenengo eta bigarren behatzen artean banaketa handia ematen da.

Hipotonia muskularrak, tonu muskular baxua dutela esan nahi du, horrenbestez garapen motoreageldoagoa izaten da, eta artikulazio arazoak izaten dituzte.

Guzti honek, pertsona hauen bizi itxaropena 50-60 urte artekoa izatea suposatzen du. Baina horrek ez du esan nahi datu hauek beti zehatz ematen direnik, askotan luzatu edo laburtu ere egin daiteke.

Bestalde esan beharra dago ez dela erlaziorik ematen Down Sindromea duten pertsonen kanpo ezaugarri (ezaugarri fisikoak) eta inteligentzia mailaren (adimen garapenaren) artean.

Hau da, pertsona batek oso ezaugarri fisiko nabarmenak baditu, ez du esan nahi adimen atzerapen handia duenik.

Zer atsegin zaie, zer egiten dute ongi? 

* Bestearen pertzepzio emozional egokia dute. Down-en   sindromea duten haurrek enpatia egokia dute, halaber. Izan ere, gaitasun horrek, gizarteratzea bultzatu ez ezik, gainerako haurrekiko nahiz helduekiko harremanak izateko bidea ematen die. 

* Imitatzeko trebetasun handia dute. Egoera indibidualetako eta taldean finkatutako jarraipideak eta arauak imitatzeko gai dira, eta hori guztiz erabilgarria da ikaskuntza bultzatzeko. 

* Oro har, hizkuntzaren ulermen egokia dute; horri esker ongi moldatzen dira ingurunean eta ongi ulertzen dituzte bertan aurkitutako egoerak. 

* Ikusizko pertzepzio eta ikusizko oroimen egokiak dituzte, asoziazioak egiteko, forma desberdinak antzemateko, 

eginkizun grafikoak burutzeko eta abarrerako modua ematen dietenak. 

* Trebatuz gero eta irakatsiz gero, lanarekiko zaletasuna hartu ohi dute. 

* Eskuarki, ongi moldatzen dira eskola-ingurunean, jarraipide egokiak eta behar adinako denbora ematen baldin bazaie batik bat. 

 Zer-nolako eragozpenak dituzte?

* Oro har, arazo handiagoak izaten dituzte gauzak adierazteko ulertzeko baino. Normalean eragozpenak izaten dituzte hitzegiteko eta gainerako haurrek baino beranduago eskuratzen dute hizkuntza. Hitzezko mintzaira ulertzeko gaitasuna, berriz, adieraztekoa baino askoz hobea da. 

* Mugimenezko adierazpenari dagokionez, arazoak izaten dituzte motrizitate finean, eskolako hainbat tresna erabiltzerakoan (pinturak, guraizeak, etab.), zenbait trebetasun eskuratzerakoan, hala nola, lotzerakoan eta askatzerakoan, etab. Hori dela-eta, trebakuntza handiagoa behar dute alor horietan. 

* Eragozpen handiagoak izaten dituzte entzumenezko oroimen eta pertzepzioan ikusizko pertzepzioan baino, trebeagoak baitira bigarrenean. Hori horrela izanik, askoz errazago ikasten dute irakasterakoan entzumenezko baliabideak erabili beharrean ikusizkoak erabiltzen baditugu. 

* Sarritan, bakarrik lan egiteko eta taldeari adierazitako jarraipideak betetzeko arazoak izaten dituzte. 

* Jolasean ari direla nahiz eginkizunen bat burutzen ari direla, arazoak izan ditzakete kontzentratzeko edo epe jakin batez arreta jartzeko. 

 Nola lagun diezaiekegu?   

* Eskuarki, Haur-Hezkuntzako 2. zikloko helburu eta edukinak Down-en sindromea duten haurrek eskolan lantzeko egokiak dira, baina zenbait kasutan, eskolako gainerako kideek baino denbora luzeagoa beharko dute helburu eta edukin horiek eskuratzeko. 

* Ikasgelako iharduera, egoera eta elkarreraginak guztiz aberasgarriak dira Down-en sindromea duten haurren gizarte-komunikazioa eta ezagutza-alorreko garapena bultzatzeko. 

* Down-en sindromea duten haurrek emaitza hobeak lortzen dituzte ikaskuntzan, baldin eta: 

•  Eginkizuna aurkezteko ikusizko laguntzak erabiltzen badira, hala nola, grafiak, marrazkiak, seinaleak,... 
•  Hitzegiteaz gain, mintzaira adierazgarriagoa erabiltzen badugu, hau da, eskuekin keinuak egiten baditugu. 

Laguntzeko, ondokoak konpentsatu behar ditugu: 

*Arreta, Pertzepzioa eta Motibazioa. Horretarako ondoko iharduerak burutu behar dira: 

• Berdinak diren gauzak elkartu, objektuak, marrazkiak, lotoak, etab. parekatu. 
• Sailkatu 
• Berdinak edo eta antzekoak direnak hautatu 
• Objektuak, ekintzak izendatu 

*Autonomia eragiten duten trebetasunak. 

* Adierazpen-mintzairaren garapena. 

* Mugimenezko trebetasunak. 

* Arreta eta kontzentrazio-azturen garapena.

Esku-hartzerako eta laguntzarako jarraipide hauek kontuan hartuta: 

*Helburu berbera lortzeko iharduera desberdinak prestatu behar ditugu. 

*Iharduera laburrak proposatu. 

*Gizarte errefortzuak erabili behar ditugu: irribarre egin behar diogu, begiratu, alboan izan, etab. 

*Iharduerak burutzerakoan ahal bait gehien lagundu. 

*Iharduerak burutzeko behar diren materialak egokitu behar ditugu, ikusizko pertzepzioa indartuz. 

*Haurren interesa pizteko asmoz, ikusizko errefortzuak erabili behar ditugu, hala nola, txartelak, seinaleak, 

argazkiak. 

*Laguntza fisikoa eman, hitzezko argibideak eman eta eredu gisa agertu behar dugu zenbait ihardueratan. 

INFORMAZIO GEHIGARRIA  

- FLOREZ, J; TRONCOSO, M.V. (1991). Síndrome de  Down y educación. Fundación S.Dwon Cantabria. Bartzelona: Salvat. 
- PEREIRA, J. (1987). Síndrome de Down: Programa de Acción Educativa Madril: Ciencias de la Educación Preescolar y Especial. 
- GARCIA ESCAMILLA, S. (1988). S’ndrome de Down. Avances médicos y psicopedagógicos.  Bartzelona: Fundació Catalana Síndrome de Down. 
- HURTADO MURILLO, F. (1993). Estimulación temprana y síndrome de Down: Programa práctico para el lenguaje expresivo en la primera infancia. Valentzia: Promolibro. 
- http://urratsezurrats.blogspot.com.es/2009/01/zer-da-down-sindromea-21.html
- http://mintegi.blogspot.com.es/2007/05/ezaugarriak.html